πένθος

Γιατί τα 5 στάδια του πένθους είναι λάθος

Στο παρελθόν, διερευνήσαμε το μοντέλο των 5 σταδίων του πένθους της Elisabeth
Kübler-Ross, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά ως σημείο αναφοράς για τη συζήτηση σχετικάμε το  πένθος και τη διαδικασία του πένθους.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση του πένθους αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως
υπερβολικά άκαμπτη όταν μιλάμε για μια τόσο διαφορετική και ατομική στον καθένα
συναισθηματική εμπειρία.

Ας επανεξετάσουμε, λοιπόν, τα 5 στάδια του πένθους και ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά στους τρόπους με τους οποίους μπορεί να είναι χρήσιμο να σκεφτούμε έξω από το πλαίσιο όταν συζητάμε το πένθος μας ή το πένθος κάποιου κοντινού μας προσώπου.

Τα 5 στάδια του πένθους

Το πένθος είναι ένα συναίσθημα που όλοι θα βιώσουμε σε κάποιο στάδιο της ζωής μας.

Ο χωρισμός από έναν ερωτικό σύντροφο, η απροσδόκητη αλλαγή καριέρας ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, όλα έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν βαθιά συναισθήματα απώλειας και θλίψης.

Όπως τα γεγονότα που εμπνέουν τη θλίψη όμως είναι ποικίλα, έτσι είναι και οι τρόποι με τους οποίους την αντιμετωπίζουμε.

Στο βιβλίο της Περί θανάτου (1969), η ελβετική ψυχίατρος Elisabeth Kübler-Ross περιέγραψε τα 5 στάδια του πένθους.

Εμπνευσμένη από τη δουλειά της με ασθενείς σε τελικό στάδιο στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Σικάγο, η Kübler-Ross συνδύασε συνεντεύξεις, ανεξάρτητη έρευνα και τα αποτελέσματα μιας σειράς σεμιναρίων για να χρησιμεύσει ως βάση του βιβλίου της. Τα στάδια αυτά είναι τα εξής:

1. Άρνηση:

Η περίοδος του προσωρινού σοκ όταν για πρώτη φορά έρχεστε αντιμέτωποι με μια βαθιά ανατρεπτική ή τραυματική είδηση ή ένα γεγονός.

2. Θυμός:

Προς τους άλλους, τον εαυτό σας, τον Θεό ή όποιον μπορεί να αναγνωρίσει κανείς ως υπεύθυνο για τον πόνο σας.

3. Διαπραγμάτευση:

Ένα σύντομο στάδιο που συμβαίνει συνήθως μεταξύ του εαυτού σας και οποιουδήποτε θεωρεί υπεύθυνο για τον πόνο σας.

4. Κατάθλιψη:

Η περίοδος πένθους για την απώλεια με συναισθήματα απόγνωσης και θλίψης.

5. Αποδοχή:

Δεν πρέπει να συγχέεται με ένα “ευτυχισμένο στάδιο”, αλλά μάλλον με την
αποδοχή των περιστάσεων που αντιμετωπίζει κανείς

Η Kübler-Ross φροντίζει να σημειώσει ότι αυτά τα στάδια δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση πλήρη κατάλογο όλων των πιθανών συναισθημάτων που βιώνει κανείς όταν
πενθεί και ότι μπορεί να εμφανιστούν με διαφορετική σειρά.

Παρόλα αυτά, προτείνει αυτό ως τον κοινό “οδηγό” για τη συνολική διαδικασία του πένθους, ο οποίος τηρείται λίγο πολύ από τη δημοσίευσή του.

Το περιβάλλον ενός ασθενούς μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη στάση του απέναντι στο θάνατο.

Τα 5 στάδια του πένθους όμως είναι λάθος, να γιατί:

Στη γνωστή κριτική του στο μοντέλο της Kübler- Ross, ο Baxter Jennings υποστηρίζει ότι τα 5 Στάδια δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς την προσωπική διάσταση του πένθους.

Πράγματι, ο Jennings πιστεύει ότι το μοντέλο αυτό δεν λαμβάνει υπόψη του τους τρόπους με τους οποίους το περιβάλλον κάποιου μπορεί να επηρεάσει ή όχι τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται και εκφράζεται το πένθος.

“Αν οι ασθενείς περιβάλλονται από θετικές εμπειρίες”, εξηγεί o Jennings, “θα βιώσουν τα πράγματα διαφορετικά από το πώς θα τα βίωναν αν περιβάλλονταν από αρνητικά”.

Ουσιαστικά, επισημαίνει ότι το περιβάλλον ενός  ασθενούς μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη στάση του απέναντι στο θάνατο.

Μια άλλη σημαντική κριτική του μοντέλου των 5 σταδίων ασκείται από τον George Bonanno.

Στο βιβλίο του The Other Side of Sadness (Η άλλη πλευρά της θλίψης): What the New Science of Bereavement Tells Us About Life After Loss (2009), ο καθηγητής κλινικής
ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια υποστηρίζει ότι οι αντιδράσεις όσων βιώνουν
θλίψη και τραύμα επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από αυτό που αποκαλεί “φυσική
ανθεκτικότητα”.

Το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι ανθεκτικοί ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν ακραίους στρεσογόνους παράγοντες ή απώλειες, έρχεται σε αντίθεση με το μοντέλο των 5 σταδίων του πένθους.

Πολλοί ανθεκτικοί άνθρωποι δεν παρουσιάζουν θλίψη και επομένως δεν έχουν να περάσουν από τα στάδια του πένθους. Η έρευνα του Bonanno υποστηρίζει ότι η απουσία συμπτωμάτων πένθους ή τραύματος μπορεί, στην πραγματικότητα, να είναι ένα υγιές αποτέλεσμα.

Ωστόσο, αυτό έχει συχνά αντιμετωπιστεί ως κάτι που πρέπει να φοβούνται τόσο οι θεραπευτές όσο και οι ερευνητές.

Το γεγονός ότι οι μερικοί άνθρωποι είναι ανθεκτικοί ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν ακραίους στρεσογόνους παράγοντες ή απώλειες, έρχεται σε αντίθεση με το μοντέλο των 5 σταδίων του πένθους.

Η εξέταση αυτών των επικρίσεων του μοντέλου των 5 σταδίων του πένθους της Kübler-Ross εγείρει ορισμένα σημαντικά ερωτήματα.

Το πιο σημαντικό είναι το κατά πόσον μια τέτοια προσέγγιση του πένθους είναι εφαρμόσιμη σε όλους ή όχι.

Όταν το πένθος είναι ένα τόσο ατομικά αισθητό συναίσθημα και η διαδικασία του πένθους τόσο μοναδική για κάθε άτομο, έχει νόημα να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τα 5 στάδια στη δική μας εμπειρία απώλειας; Ή στην εμπειρία κάποιου που γνωρίζουμε;

Η έρευνα των Bonanno και Jennings λέει “ίσως όχι”.

Ανεξάρτητα από το μοντέλο, να θυμάστε ότι το πένθος και τα σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα που το συνοδεύουν είναι πραγματικά.

Υπάρχουν πολλές διαθέσιμες πηγές για να βοηθήσετε εσάς ή ένα αγαπημένο σας πρόσωπο κατά τη διάρκεια αυτών των δύσκολων περιόδων και ανεξάρτητα από το πώς θα το αντιμετωπίσετε, το πένθος δεν έχει χρονικό όριο, δεν έχει καθορισμένη κατεύθυνση και είναι μοναδικό για την εμπειρία σας.

Το μοντέλο των 5 σταδίων του πένθους της Elisabeth Kübler-Ross εξακολουθεί να είναι πολύ χρήσιμο, αλλά ίσως ήρθε η ώρα να διευρύνουμε την κατανόησή μας.

Για περισσότερα, γίνε μέλος στο facbook group μας.
Μοιράσου το:

ΓΙΝΕ ΜΕΛΟΣ ΣΤΟ GROUP

Για δωρεάν οδηγούς απώλειας και πένθους, αποκλειστικό υλικό και άλλα νέα γίνε μέλος στο group μας στο Facebook.

Τοποθεσία

Στρατηγού Μακρυγιάννη Ιωάννη 53, Άνω Ηλιούπολη

Ο Σεβασμός προς τον άνθρωπό σας, υποχρέωσή μας. Δίπλα σας με αξιοπρέπεια και κατανόηση.

Επικοινωνία

Στρατηγού Μακρυγιάννη Ιωάννη 53, Άνω Ηλιούπολη (Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης)

Copyright © 2023. All rights reserved.

Γραφεία Τελετών, Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών, Πάρης Μισιρλής, Εύοσμος Θεσσαλονίκη, Τελετές από 750€, Καύση Νεκρών, Κηδειες, Πολιτικες Κηδειες, Τελεση Μνημοσυνων, 

Οργανωση Τελετων, Στεφανια, Οργανωση Κηδειας, Νεκροστασια, Φθηνες Κηδειες, Οικονομικες Κηδειες, Οικονομικες Τελετες, Γραφειο Τελετων, Φθηνες Τελετες